Farklı Dozlarda Kuraklık Stresi Uygulamalarının Karpuz Bitkisinde Büyüme Parametrelerine Etkisi
Özet Görüntüleme: 50
/ 
PDF İndirme: 23
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.19218242Anahtar Kelimeler:
Citrullus lanatus, Genotip, Karpuz, kuraklık stresi, morfolojik parametreler, PEG-6000Özet
Küresel iklim değişikliğiyle birlikte artan kuraklık, tarımsal üretimi sınırlayan en önemli
abiyotik stres faktörlerinden biri haline gelmiştir. Bu çalışma, farklı dozlarda kuraklık stresinin,
iki farklı karpuz genotipinin (Citrullus lanatus (Thunb.) Mansf.) büyüme parametreleri
üzerindeki etkilerini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Çalışmada, ticari bir çeşit olan Crimson
Sweet ile yerel bir genotip olan Diyarbakır karpuzu kullanılmıştır. Bitkiler, iklim kontrollü bir
odada, su kültürü (hidroponik) koşullarında yetiştirilmiş ve kuraklık stresi oluşturmak amacıyla
besin çözeltisine farklı konsantrasyonlarda (%2.5, %5, %7.5 ve %10) Polietilen Glikol (PEG6000) eklenmiştir. Stres uygulamasının 4. ve 8. günlerinde alınan örneklerde, bitkilerin kök,
gövde ve yaprak yaş ağırlıkları, gövde uzunluğu ve çapı, boğum arası uzunluğu, yaprak sayısı
gibi morfolojik parametreler ile görsel zararlanma skalası (1-5) değerlendirilmiştir. Elde edilen
bulgular, artan PEG dozlarına paralel olarak her iki genotipte de kuraklık stresinin olumsuz
etkilerinin belirginleştiğini göstermiştir. Stresin ilk belirtileri, yaprak ağırlığı ve sayısındaki
azalma, yaşlı yapraklarda sararma ve kuruma şeklinde ortaya çıkmıştır. %7.5 PEG uygulaması
bitkilerin savunma mekanizmalarını harekete geçirirken, %10 PEG uygulamasında şiddetli
kloroz, gelişimde yavaşlama ve bitki büyümesinde genel bir sınırlanma gözlemlenmiştir. Stres
süresi uzadıkça (8. gün) bu olumsuz etkiler daha da şiddetlenmiştir. Genotipler arasında önemli
farklılıklar tespit edilmiş; Diyarbakır genotipi, incelenen büyüme parametreleri ve stres skala
değerleri bakımından Crimson Sweet çeşidine kıyasla kuraklık stresinden daha az etkilenmiş ve
daha tolerant bir performans sergilemiştir. Sonuç olarak, Diyarbakır yerel karpuz genotipinin,
kuraklık stresine karşı gösterdiği tolerantlık ile gelecekteki ıslah programları için önemli bir
genetik kaynak olabileceği değerlendirilmektedir.
Referanslar
Anjum, S. A., Xie, X., Wang, L. C., Saleem, M. F., Man, C., Lei, W. (2011). Morphological, physiological and biochemical responses of plants to drought stress. African Journal of Agricultural Research, 6(9), 2026-2032.
Benjamin, J.G., Nielsen, D.C. (2006). Water deficit effects on root distribution of soybean, field pea and chickpea. Field Crops Research. 97, 248-253.
Boyer, J.S. (1982). Plant productivitiy and enviroment. Science, 218, 443-448.
Chomicki, G., Schaefer, H., Renner, S. S. (2020). Origin and domestication of Cucurbitaceae crops: insights from phylogenies, genomics and archaeology. New Phytologist, 226(5), 1240-1255.
Conforti, P. (2011). Looking ahead in world food and agriculture: perspectives to 2050. Food and Agriculture Organization of the United Nations (FAO).
Costa-França, M. G., Pham-Thi, C. A. T., Pimentel, R. O. P., Rossiello, Y., Fodil, Z., Laffray, D. (2000). Differences in growth and water relations among Phaseolus vulgaris cultivars in response to induced drought stress. Environmental and Experimental Botany, 43, 227- 237.
Dal, Y. (2016). Seçilmiş bazı çerezlik kabak (Cucurbita pepo) genotiplerinin kurağa tolerans düzeyinin belirlenmesi, Yüksek lisans tezi. Selçuk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Konya, Türkiye.
Fahad, S., Bajwa, A. A., Nazir, U., Anjum, S. A., Farooq, A., Zohaib, A., ... Huang, J. (2017). Crop production under drought and heat stress: plant responses and management options. Frontiers in Plant Science, 1147.
Guo, W. L., Chen, B. H., Chen, X. J., Guo, Y. Y., Yang, H. L., Li, X. Z., & Wang, G. Y. (2018). Transcriptome profiling of pumpkin (Cucurbita moschata Duch.) leaves infected with powdery mildew. PLoS One, 13(1), e0190175.
Hoagland, D. R., Arnon, D. I. (1938). Growing plants without soil by the water-culture method. Growing plants without soil by the water-culture method.
Lazcano‐Ferrat, I., Lovatt, C. J. (1999). Relationship between relative water content, nitrogen pools, and growth of Phaseolus vulgaris L. and P. acutifolius A. Gray during water deficit. Crop Science, 39(2), 467-475.
Naz, A., Butt, M. S., Sultan, M. T., Qayyum, M. M. N., Niaz, R. S. (2014). Watermelon lycopene and allied health claims. Excli Journal, 13, 650-666.
Rashidi, M., Gholami, M. (2008). Review of crop water productivity values for tomato, potato, melon, watermelon and cantaloupe in Iran. International Journal of Agriculture and Biology, 10(4), 432-436.
Robinson, RW., Decker-Walters, DS. (1997). Cucurbits. CAB International New York, NY USA.
Sairam, R. K., Deshmukh, P. S., Saxena, D. C. (1998). Role of antioxidant systems in wheat cultivars tolerance to water stress. Biologia Plantarum, 41, 387-394.
Türkan, İ., Bor, M., Özdemir, F., Koca, H. (2005). Differential responses of lipid peroxidation and antioxidants in the leaves of drought-tolerant P. acutifolius Gray and droughtsensitive P. vulgaris L. subjected to polyethylene glycol mediated water stress, Plant Science, 168, 223-231.
Van Den Berg, L., Zeng, Y.J. (2006). Response of south african indigenous grass species to drought stress induced by polyethylene glycol (PEG) 6000. South African Journal of Botany, 72, 284-286.
Wang, W., Vinocur, B., & Altman, A. (2004). Plant responses to drought, salinity and extreme temperatures: Towards genetic engineering for stress tolerance. Planta, 218(1), 1–14.
Wasternack, C. (2007). Jasmonates: an update on biosynthesis, signal transduction and action in plant stress response, growth and development. Annals of Botany, 100(4), 681-697.
Yaşar, F. (2003). Tuz stresi altındaki patlıcan genotiplerinde bazı antioksidant enzim aktivitelerinin in vitro ve in vivo olarak incelenmesi, Doktora tezi. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Van, Türkiye.
Yoshimura, K., Masuda, A., Kuwano, M., Yokota, A., Akashi, K. (2008). Programmed proteome response for drought avoidance/tolerance in the root of a C3 xerophyte (wild watermelon) under water deficits. Plant and Cell Physiology, 49(2), 226-241.
Zhang, H., Gong, G., Guo, S., Ren, Y., Xu, Y., Ling, K. S. (2011). Screening the USDA watermelon germplasm collection for drought tolerance at the seedling stage. HortScience, 46(9), 1245-1248.
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Euroasia Matematik, Mühendislik, Doğa ve Tıp Bilimleri Dergisi Medical Sciences
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
Dergimizde yayımlanan makaleler, 